حوزه های روانشناسی کودک

تربیت و سلامت کودک

حوزه های روانشناسی کودک

۱۷ بازديد

روانشناسی کودک چیست؟

روانشناسی کودک شاخه‌ای از علم روانشناسی است که رشد روانی کودکان را چه در سطح خودآگاه و چه در سطح ناخودآگاه مورد بررسی قرار می‌دهد.  پژوهشگران در این علم نحوه تعامل برقرار کردن کودکان با والدین و جهان پیرامون را مورد مشاهده قرار می‌دهند تا بتوانند به درک بهتری از دنیای درونی کودکان دست یابند.

چرا روانشناسی کودک اهمیت دارد ؟ اهداف روانشناسی کودک چیست ؟

هرکس دوست دارد که رشد سالم را در کودک خود مشاهده کند اما گاهی اوقات نمی توان طبیعی بودن و یا غیر طبیعی بودن رفتار کودک را متوجه شد و روانشناسان کودک به ما کمک می کنند تا این تفاوت را بفهمیم .

فهم الگو های رفتاری طبیعی و غیر طبیعی کودک به والدین کمک می کند تا ارتباط برقرار کردن بهتر، یاد دادن بهتر مسائل برای مدیریت احساسات آن ها را بفهمند و به پیشرفت بیشتر کودک خود در مراحل مختلف زندگی کمک کنند .

کاربرد روانشناسی کودک در زندگی واقعی

روانشناسی کودک با مشخص کردن نیازهای کودک در هر دوره سنی و بحران‌های مرتبط با آن به پدر و مادرها کمک می‌کند تا بتوانند رفتار نرمال و غیر نرمال را از یکدیگر تفکیک کنند و به این ترتیب اگر کودک با مشکل خاصی مواجه است زودتر برای بهبود آن اقدام نمایند. تفکیک الگوهای رفتاری نرمال و غیرنرمال از یکدیگر به والدین کمک می‌کند تا بتوانند ارتباطات مؤثرتری با فرزند خود برقرار کنند و در همین راستا سبک‌های دلبستگی و فرزندپروری سالم‌تری را پرورش دهند.

در صورتی که فرزندتان به اختلال رشدی خاصی نظیر بیش فعالی مبتلا باشد، روانشناسان کودک می‌توانند در تشخیص و درمان این اختلالات به شما کمک کنند. جلسات مشاوره در این حوزه می‌تواند به صورت فردی و فقط با حضور کودک انجام شود و یا به صورت جلسات خانوادگی با حضور والدین باشد.

 

حوزه‌های مختلف مرتبط با روانشناسی کودک

روانشناسی کودک علمی میان رشته‌ایست و اغلب مطالعات چندگانه و گوناگونی در حوزه‌های مختلف رشدی به عمل می‌آورد که در ادامه به مهم‌ترین آن‌ها پرداخته‌ایم.

رشد جسمانی

مطالعات مربوط به رشد جسمانی به پیش بینی سلسله مراتب تغییرات فیزیکی در کودک می‌پردازد و به والدین کمک می‌کند تا بدانند فرزندشان در هر بازه زمانی قادر به انجام چه کارهایی خواهد بود. برای مثال شما بر اساس مطالعاتی که در این زمینه انجام شده است می‌توانید حدس بزنید که کودکتان چه زمانی می‌تواند گردن خود را نگه دارد و یا چه زمانی می‌تواند چهار دست و پا راه برود و بنشیند.

به این ترتیب روانشناس کودک در کنار پزشک می‌تواند به شما کمک کند تا روند رشد جسمانی فرزندتان را با دقت بیشتری زیر نظر بگیرید و از نرمال بودن وضعیت او اطمینان حاصل نمایید. تأخیرهای اساسی در این زمینه می‌تواند نشان از عقب ماندگی‌های جسمی و ذهنی جدی باشند که هرچقدر زودتر به آن‌ها پرداخته شود پیامدها و آسیب‌های آن‌ها امکان پیشگیری بیشتری خواهند داشت.

رشد شناختی

امروزه پژوهشگران به درک نوینی از رشد شناختی کودکان رسیده‌اند. آن‌ها دریافته‌اند که حتی نوزادان نیز نسبت به محیط خود آگاهی و علاقه‌مندی دارند و پیش از اینکه قادر به صحبت کردن باشند توانایی درک وقایع پیرامون خود را پیدا می‌کنند.

روانشناسان کودک در حوزه رشد شناختی به توانایی‌های تفکر کودکان می‌پردازند و قابلیت‌های مختلف آن‌ها را در این زمینه می‌آزمایند. آن‌ها در این پژوهش‌ها اغلب یادگیری زبان، توانایی حل مسئله، تصمیم‌گیری، حافظه، قوه تخیل و نحوه استدلال کودک را مورد بررسی قرار می‌دهند.

رشد هیجانی و اجتماعی

رشد هیجانی و اجتماعی دو مقوله بسیار در هم تنیده هستند. رشد هیجانی به نحوه تجربه، درک و ابراز عواطف مربوط می‌شود. کودکان در سنین پایین‌تر تنها به عواطف پایه و اساسی دسترسی دارند و از طریق احساساتی نظیر خشم، غم و شادی هیجانات خود را بروز می‌دهند. اما به مرور زمان رشد هیجانی در آن‌ها باعث می‌شود که بتوانند هیجانات پیچیده‌تری را پرورش داده و احساساتی نظیر نفرت، حسادت و... را نیز تجربه کنند. رشد هیجانی همچنین مهارت و توانایی کودک برای درک احساسات دیگران  یا همان همدلی را نیز شامل می‌شود.

از آنجایی که کودکان آگاهی کمی در مورد هیجانات خود دارند و هنوز به خودتنظیمی کافی در این زمینه دست نیافته‌اند آگاهی دادن به آن‌ها در مورد انواع احساسات و نحوه کنترل آن‌ها از همان سنین پایین به کودکان در سلامت هیجانی کمک بسیاری می‌کند و احتمال ابتلا به مشکلات هیجانی در سنین بالاتر را نیز کاهش می‌دهد. از طرفی روشی که افراد برای درک، احساس و ابراز هیجانات خود دارند (رشد هیجانی) تأثیر مستقیمی بر تعاملات آن‌ها با دیگران (رشد اجتماعی) می‌گذارد.

روانشناسی کودک در مبحث رشد اجتماعی بیش از هر چیز به ارزش‌ها، آگاهی‌ها و مهارت‌های لازم برای برقراری ارتباط با دیگران اشاره دارد. هرچقدر که فرد در دوره کودکی بتواند تعاملات سازنده‌تری با محیط خود داشته باشد در آینده نیز می‌تواند مهارت‌های اجتماعی بالاتری را پرورش دهد و دوستی‌های رشد یافته تری را تجربه کند.

حال این روانشناسی کودک را می توان در فضاهای مختلفی بررسی کرد که در ادامه مقاله به آن ها اشاره می کنیم :

فضای اجتماعی :

 

روابط بین دوستان تاثیر زیادی روی فکر، یادگیری و رشد کودکان دارد و خانواده، مدرسه و گروه های دوستانه نقش مهمی را در فضای اجتماعی کودک خواهند داشت .

فضای فرهنگی :

 

فرهنگ محیطی که کودک در آن زندگی می کند ، ارزش ها ، سنت ها و طرز فکر ها و شیوه های مختلف زندگی در طرز فکر کودک بسیار موثر است و همچنین فرهنگ نقش مهمی در روابط کودک با والدین ، مدرسه دارد .

فضای اجتماعی اقتصادی :

 

وضعیت اجتماعی اقتصادی فاکتورهای مختلفی را مثل سطح تحصیلاتی مردم ، میزان درآمد ، شغل و محل زندگی را شامل می شود . کودک می تواند با غنی بودن در هر کدام از موارد بالا مثل فرهنگ غنی مردم کشور خود ، راحت تر ناتعادلی ها را برطرف کند و خود را ارتقا دهد .

4 مباحث روانشناسی کودک که ممکن است به والدین کمک کند

 

بسیاری از مباحث روانشناسی کودک وجود دارد که می تواند برای والدین بسیار مفید باشد. این افراد ممکن است تمام تلاش خود را بکنند که والدین خوبی باشند اما ممکن است غالباً شکست بخورند. مواقعی وجود دارد که تعامل با کودکی که مراحل مختلف رشد را پشت سر می گذارد بسیار دشوار می شود.

 

رفتار کودک

 

این همیشه یک بحث برجسته در محافل روانشناختی است که در مورد کودکان بحث می شود. مشکلات مختلف زیادی وجود دارد که با رشد کودک می تواند بروز کند و والدین باید بدانند که چگونه با هر یک از این مسائل مناسب رفتار کنند. به عنوان مثال کودکی که 12 ماهه است قصد دارد رفتارهای حل مسئله را شروع کند.

با رسیدن به 18 ماه ، آنها از اطلاعات جمع آوری شده از تجربه شخصی و 5 درک حسی استفاده می کنند تا در زندگی روزمره خود گزینه هایی را انتخاب کنند. در این مدت نیز ممکن است روحیه کودک دشوار شود و اینجاست که آنها دیگر فقط به هدایت والدین تکیه نمی کنند.

هنگامی که آنها شروع به کشف توانایی های خود می کنند ، ممکن است ناامید شوند زیرا سعی می کنید از انجام برخی کارها جلوگیری کنید. این نوع تجربه وقتی کودک ابتدا به پیش دبستانی یا مهدکودک می رود و از دبستان تا دبیرستان فارغ التحصیل می شود ، تکرار خواهد شد. والدین باید در صورت وجود شرایط دشوار ، از راهکارهایی از جمله ارائه انتخاب به فرزندان یا تغییر مسیر توجه آنها آگاه باشند

اگرچه روزگاری ازتنبیه و مجازات به عنوان یک روش اصلی برای مقابله با کودکان ناخوشایند استفاده می شد ، اما امروزه بیشتر روانشناسان و والدین در حال انجام بازخورد مثبت و تغییر مسیر به عنوان راهکارهای اصلی برای کمک به فرزندان خود در این دوران دشوار انتقالی هستند.

مدیریت خشم برای کودکان

 

کودکان در هر سنی می توانند مشکلات مدیریت خشم را تجربه کنند. همانطور که قبلاً نیز گفته شد ، همانطور که مراحل رشد را پشت سر می گذارند ، این می تواند یک زمان بسیار دشوار برای آنها باشد. آنها سعی می کنند یا به خودی خود یا در نتیجه نشانه های اجتماعی که از همسالان خود دریافت می کنند ، تکامل یابند.

برخورد با کودکانی که مشکلات مدیریت خشم مانند تنور را تجربه می کنند، می تواند برای بزرگسالان بسیار مشکل ساز باشد. این که آیا این اتفاق در خانه رخ می دهد، یا اگر کودکان در مدرسه این کار را انجام می دهند، باید استراتژی هایی به کار گرفته شود تا بتوانند عصبانیت خود را تغییر مسیر دهند یا به آنها کمک کنند تا درک کنند که چرا آنچه انجام می دهند از منظری غیر از خود اشتباه است. از 4 موضوع روانشناسی کودک، موضوع بعدی به یکی از مهمترین روانشناسان ارجاع می شود که واقعاً این تغییرات را درک کرده است.

 

تا كنون نظري ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در فارسی بلاگ ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.